Bij het vermenigvuldigen van twee getallen wordt een getal een aantal keren bij zichzelf opgeteld. De omgekeerde ofwel de tegengestelde bewerking van vermenigvuldigen is delen.

De x is het bewerkings- ofwel het keerteken voor vermenigvuldigen. De : is het bewerkingsteken voor delen.

Zo is 2 x 7 = 14 en omgekeerd geldt dat 14 : 7 = 2.

Zie ook: tafels van 1 t/m 5 - tafels van 6 t/m 10 - tafels van 11 t/m 15

Oefenen: vermenigvuldigen - delen

 

Volgorde uitleg

Hieronder wordt eerst Vermenigvuldigen (I) en daarna Delen (II) behandeld.

Maar eerst nog het volgende voor een beter begrip:

Vermenigvuldigen en delen zijn omgekeerde bewerkingen. Het onderstaande schema maakt dat nog eens duidelijk. Volg de richting van de pijlen.

 

Schema:

  =>   =>  
6 keer 7 is 42
6 is 7 delen door 42
  <=   <=  

 

Bij 'keer' lees je van links naar rechts. En bij 'delen' van rechts naar links.

 

I. Vermenigvuldigen

Product en factoren

De uitkomst van een vermenigvuldiging heet het product en de getallen die je met elkaar vermenigvuldigd zijn de factoren.

Bij het vermenigvuldigen wordt een getal herhaaldelijk bij zichzelf opgeteld.

Vermenigvuldigen is een verkorte schrijfwijze van herhaald optellen.

 

Voorbeelden:

  • 4 x 12 = 12 + 12 + 12 + 12 = 48.
  • De getallen 4 en 12 zijn de factoren en 48 is het product. 
  • 3 x 7 = 7 + 7 + 7 = 21.
  • Ook geldt: 7 x 3 = 3 + 3 + 3 + 3 + 3 + 3 + 3 = 21.

Je ziet, dit laatste geeft wat meer schrijfwerk.

 

Vermenigvuldigen is een snelle manier van herhaald optellen.

 

Zorg dat je de tafels kent.

Je ziet nu dat het van belang is om de tafels, in ieder geval die van 1 tot en met 10, goed te kennen. Leer deze uit het hoofd. Je zult er veel voordeel van hebben.

 

Kolomrekenen

Worden de getallen groter dan is het handig om de getallen onder elkaar te zetten.

Dit wordt kolomsgewijs rekenen ofwel kolomrekenen genoemd.

Je werkt dan van groot naar klein of andersom. En zonder of met onthouden.

Deze manier van rekenen wordt nog uitgebreid behandeld. Zie kolomrekenen vermenigvuldigen.

Eerder ging het al over kolomsgewijs optellen en aftrekken. Zie kolomrekenen optellen en aftrekken.

 

II. Delen

Deeltal, deler en quotiënt

Bij een deling wordt een getal door een ander getal gedeeld.

Het deeltal wordt gedeeld door de deler. Het resultaat van een deling heet het quotiënt.

De algemene vorm van een deling is deeltal : deler = quotiënt.

 

Delen is de omgekeerde of tegengestelde bewerking van vermenigvuldigen.

 

Delen zonder en met rest

I. Wel deelbaar

Een getal is deelbaar door een ander getal als het resultaat een geheel getal is.

Voorbeeld:

  • 42 : 7 = 6 en zo is 96 : 12 = 8.

 

II. Niet deelbaar

Een getal is NIET deelbaar door een ander getal als er een rest overblijft.

Voorbeeld:

  • 20 : 6 = 3 met een rest van 2.
  • Want 3 x 6 = 18. Tel daar 2 bij op. Dit geeft 20.

 

De deelbaarheid van getallen wordt hier uitgebreid (verder) behandeld. 

 

De staartdeling

De (traditionele) staartdeling is een handige manier om op papier, een getal door een ander getal te delen. Bij de oefeningen staan uitgewerkte voorbeelden, zodat je daar houvast aan hebt.

Tegenwoordig wordt op (sommige) scholen de 'hapmethode' toepast. Je maakt schattingen en werkt stap voor stap naar het antwoord toe. 

 

Voorbeeld:

  • 35 : 3 = ?
  • 30 : 3 = 10, er blijft een rest van 5 over.
  • 5 : 3 = 1, met een rest van 2.
  • Dus 35 : 3 =  11 met een rest van 2.

 

Bij een staartdeling werk je in minder stappen naar het antwoord toe. Dat is dan meteen ook een (groot) voordeel.

 

Halveren en verdubbelen

Halveren

Van een getal de helft nemen, heet halveren. 

Het getal wordt twee keer zo klein.

  • Bijvoorbeeld de helft van 24 vindt je door 24 door 2 te delen.
  • Dus 24 : 2 = 12.

 

Verdubbelen

Een getal twee keer zo groot maken, heet verdubbelen.

  • Bijvoorbeeld je verdubbelt het getal 9 door dit getal met 2 te vermenigvuldigen.
  • Dus 2 x 9 = 18.

 

Ken de begrippen halveren en verdubbelen.

 

Weetjes

Keer nul

Als je een getal met nul vermenigvuldigt, levert dit altijd nul op.

  • Zo is 6910234 x 0 = 0

 

Delen door nul

Een getal delen door nul is niet mogelijk! Dus 6910234 : 0 kan niet.

Op je rekenmachine is er dan een foutmelding ('error') te zien.

Probeer dit maar eens uit.

 

Keer nul levert als resultaat nul op. Delen door nul kan niet.

 

© 2021 MijnRekensite.nl